Excuse Me Miss

Jay-Z

  • Jay Z, właściwie Shawn Corey Carter (ur. 4 grudnia 1969.

    Jay Z jest współwłaścicielem The 40/40 Club i drużyny NBA Brooklyn Nets, a także kreatorem linii odzieżowej Rocawear. Poza tym jest byłym CEO Def Jam Recordings, jednym z trzech założycieli Roc-A-Fella Records oraz założycielem Roc Nation.

    4 kwietnia 2008 roku Jay Z poślubił amerykańską wokalistkę R&B Beyoncé Knowles.

    11 grudnia 2009 roku Jay Z wyróżniony został na 10. miejscu najlepszych artystów dekady 2000-2009 według Billboardu. Poza tym uznany został za 5. najlepszego solowego artystę oraz 4. najlepszego rapera na listach sporządzanych przez ten sam magazyn.

    Wczesne życie

    Jay Z wywodzi się z nowojorskiego Brooklynu, gdzie w Marcy Houses wychowywała go matka, Gloria Carter, gdyż ojciec opuścił rodzinę.

    Według jego matki młody Jay Z budził swoje rodzeństwo nocą przez wygrywanie melodii na kuchennym stole. Dlatego Gloria Carter zdecydowała się kupić mu na urodziny radiomagnetofon, rozwijając jego zainteresowanie muzyką. Jay Z zaczął freestyle'ować, pisać teksty i naśladować muzykę popularnych wtedy artystów.

    Jay Z przyznał, że przełomowym okresem w jego życiu był czas, gdy uczęszczając do szóstej klasy odkrył w sobie miłość do słów: "Wychowałem się na Brooklynie. Klasy pękały w szwach. W szóstej klasie mie­liśmy nauczycielkę, pannę Lowden. Chyba coś we mnie dostrzegła, bo poświęciła mi uwagę i przekazała miłość do słów. Za­bawne, jak niewiele trzeba, wystarczy tro­chę uwagi. Zabrała nas też na wycieczkę do swojego domu. Wcześniej całym moim światem była dzielnica. Niczego więcej nie widziałem. A tego dnia zobaczyłem całkiem inny świat, który pobudził moją wyobraźnię. To były drobiazgi. W lodówce miała dystrybutor do lodu – wiecie, taki że się naciska i wylatuje woda z lodem. Byłem tym ogromnie zadziwiony. Mówi­łem sobie: chcę mieć coś takiego."

    Jay Z słyszany jest na kilku utworach Jaz-O z przełomu lat 80. i 90., w tym "The Originators" i "Hawaiian Sophie".

    Kariera muzyczna

    1996–97: Reasonable Doubt i In My Lifetime, Vol. 1

    Na początku profesjonalnej kariery muzycznej, kiedy żadna wytwórnia nie chciała podpisać kontraktu, Jay Z, Damon Dash i Kareem Biggs stworzyli Roc-A-Fella Records jako ich własną niezależną wytwórnię. Po zawarciu umowy z Priority na dystrybucję materiału, Jay Z wydał swój debiutancki album, Reasonable Doubt, w 1996 roku. Wśród twórców beatów byli m.in.: DJ Premier i Clark Kent, a gościnnie na jednej ze ścieżek udzielił się The Notorious B.I.G. Płyta, mimo że uplasowała się na dopiero 23. miejscu Billboard 200, uzyskała platynowy status i spotkała się z dobrymi opiniami krytyków. Rolling Stone umieścił ją na 248. pozycji listy 500 albumów wszech czasów.

    W 1997 roku Jay Z podpisał nową umowę z Def Jam i wydał In My Lifetime, Vol. 1. Producentem wykonawczym albumu, który sprzedał się lepiej niż poprzednik, był Sean Combs. Raper przyznał później, że In My Lifetime, Vol. 1 została zarejestrowana podczas jednego z najgorszych okresów w jego życiu, kiedy przeżywał śmierć bliskiego przyjaciela, Notoriousa B.I.G. Płyta była również personalnym odkryciem siebie dla artysty, gdyż piosenki na niej zawarte opowiadały o ciężkich czasach dorastania.

    1998–2000: Vol. 2..., oskarżenia kryminalne i sukces

    W 1998 roku Jay Z wydał Vol. 2... Hard Knock Life, z którego pochodził największy hit w jego ówczesnej karierze, "Hard Knock Life (Ghetto Anthem)". Wśród producentów albumu byli m.in.: Swizz Beatz, Ruff Ryders, Timbaland, DJ Premier, Erick Sermon i Kid Capri. Inne single pochodzące z płyty, które zajęły miejsca na listach przebojów, to "Can I Get A..." z udziałem Ja Rule'a oraz Amil, a także "Nigga What, Nigga Who", również nagrany z Amil. Vol. 2... Hard Knock Life był jednym z najpopularniejszych komercyjnie albumów Jaya-Z, pokrywając się w Stanach Zjednoczonych pięciokrotną platyną za sprzedaż powyżej pięciu milionów kopii.

    W 1999 roku Jay Z wydał Vol. 3... Life and Times of S. Carter, który rozszedł się w ponad trzech milionach egzemplarzy.

    W 2000 roku ukazał się The Dynasty: Roc La Familia, który początkowo miał być kompilacyjnym albumem artystów z Roc-A-Fella, jednak ostatecznie okazał się kolejnym solowym wydawnictwem Jaya-Z.

    2001–02: Konflikt z Nasem, The Blueprint i The Blueprint²

    W 2001 roku Jay Z wykonał podczas Summer Jam utwór "Takeover", w którym zaatakował rapera Prodigy, z którym pozostawał w konflikcie. Nas odpowiedział dissem "Stillmatic", podczas gdy Jay Z dodał do "Takeover" kolejny wers, który rozpoczął konflikt między dwójką.

    Jay Z wydał po tym swój szósty album, The Blueprint, uznany przez wielu krytyków za jeden z klasyków gatunku; płyta otrzymała "perfekcyjną ocenę – XXL" od magazynu XXL, zaś The Source przyznał jej pięć mikrofonów, równoznacznych z pięcioma gwiazdkami – ocenę oznaczającą, według magazynu, album "najwyższej klasy". Eminem był jedynym gościem na płycie, produkując oraz rapując w "Renegade".

    Kolejnym albumem Jaya-Z był dwudyskowy The Blueprint²: The Gift & the Curse, wydany w 2002 roku. Płyta zadebiutowała na szczycie Billboard 200, rozchodząc się w pierwszym tygodniu w 545 000 egzemplarzy.

    2003–05: The Black Album i Collision Course

    Po powrocie z podróży do południowej Francji, podczas otwarcia pierwszego 40/40 Club, Jay Z ogłosił, że rozpoczął prace nad siódmym albumem studyjnym, The Black Album.

    25 listopada 2003 roku Jay Z zagrał koncert w Madison Square Garden, wokół którego skupił się później film Fade to Black. Występ ten jednocześnie celebrował przejście rapera na "emeryturę" muzyczną, a wszystkie zebrane środki przekazane zostały na cele charytatywne. Gościnnie na scenie pojawili się wtedy: The Roots, Missy Elliott, Memphis Bleek, Beanie Siegel, Freeway, Mary J. Blige, Beyoncé, Twista, Ghostface Killah, Foxy Brown, Pharrell i R. Kelly, ze specjalnym udziałem Volettz Wallace oray Afeni Shakur, matek Notoriousa B.I.G i Tupaca Shakura. Podczas gdy Jay Z postanowił przejść na emeryturę od wydawania nowych albumów studyjnych, zaczął uczestniczyć w różnych projektach; ukazała się jego płyta kompilacyjna oraz koncertował z R. Kellym i Linkin Park.

    W 2004 roku Jay Z współpracował z rockową grupą Linkin Park. Projekt nazwany został Collision Course i składał się z minialbumu oraz DVD, stanowiącego zapis dokumentujący prace. Wśród nagranych wspólnie piosenek były "Dirt Off Your Shoulder/Lying From You", "Jigga What/Faint" oraz "Numb/Encore". "Numb/Encore" otrzymała nagrodę Grammy dla najlepszej rapowej/śpiewanej kolaboracji i została wykonana przez Linkin Park podczas ceremonii. Do grupy na scenie dołączył wtedy gościnnie Paul McCartney i dodał kilka wersów utworu "Yesterday". Album rozszedł się w Stanach Zjednoczonych w ponad milionie kopii. Jay Z był producentem wykonawczym debiutanckiej płyty Fort Minor, The Rising Tied.

    Kilka miesięcy później Jay Z został dyrektorem Def Jam Records, zarządzając jednocześnie Roc-A-Fella Records.

    2005–07: "I Declare War", Kingdom Come i American Gangster

    27 października 2005 roku Jay Z był główną gwiazdą dorocznego koncertu nowojorskiego radia Power 105.1. Występ miał tytuł "I Declare War", co wywołało spekulacje w mediach, komu raper może deklarować wojnę. Podejrzewano, że może on ustosunkować się do artystów, którzy atakowali go w tekstach swoich piosenek.

    Pod koniec koncertu Jay Z zaskoczył wszystkich zgromadzonych; zażegnany został bowiem konflikt rapera z Nasem. Dwójka podała sobie dłonie i wspólnie wykonali na scenie mieszankę "Dead Presidents" Jaya-Z z "The World is Yours" Nasa.

    21 listopada 2006 roku Jay Z powrócił z albumem Kingdom Come.

    Dziesiąta płyta artysty, American Gangster, ukazała się 6 listopada 2007 roku. Inspiracją do jej nagrania był film Ridleya Scotta o tym samym tytule, w którym wystąpił przyjaciel rapera, Denzel Washington. Na albumie Jay Z przedstawia swoje życie w korelacji do filmu.

    24 grudnia 2007 roku Jay Z stwierdził, że nie będzie dłużej pełnił funkcji dyrektora Def Jam, a 1 stycznia 2008 roku ostatecznie opuścił stanowisko

    2008–2009: Glastonbury, nowa umowa i The Blueprint 3

    2 lutego 2008 roku ogłoszono kontrowersyjną decyzję, że Jay Z będzie główną gwiazdą festiwalu Glastonbury, stając się pierwszym hip hopowym artystą w tej roli

    Kontrowersje podzieliły artystów, promotorów i fanów na przeciwników oraz zwolenników wyboru. W końcu na temat wydarzenia wypowiedział się sam Jay Z: "Nie gramy na gitarach, Noel, ale hip hop wykorzystuje ich dokonania, jak żadna inna forma muzyki. Mój występ jest po prostu naturalnym postępem. Rap wciąż ewoluuje. Musimy szanować wzajemne gatunki muzyczne i iść naprzód.".

    W 2008 roku Jay Z gościł również na innych festiwalach: Roskilde Festival w Danii, Hove Festival w Norwegii i Wireless Festival w Londynie.

    W kwietniu 2008 roku Jay Z podpisał z Live Nation dziesięcioletni kontrakt, opiewający na kwotę 150 milionów dolarów.

    Jedenasty album studyjny rapera, The Blueprint 3, miał początkowo ukazać się 11 września 2009 roku, jednak ze względu na zwiększające się zniecierpliwienie fanów premiera w Stanach Zjednoczonych odbyła się trzy dni wcześniej.

    9 października 2009 roku rozpoczęła się trasa koncertowa po Ameryce Północnej, promująca album The Blueprint 3. Podczas występu w Los Angeles na scenie do Jaya-Z dołączyła Rihanna i zaśpiewała po raz pierwszy "Hard", po czym wraz z raperem wykonała "Run This Town". Wśród publiczności byli: Justin Timberlake, Jessica Biel, Nicole Richie, Samantha Ronson, James Blunt i Jamie Foxx.

    5 listopada 2009 roku Jay Z wystąpił wraz z U2 na tle Bramy Brandenburskiej w Berlinie, wykonując wspólnie "Sunday Bloody Sunday". Wyprodukował on jeden z utworów rapera, a także wystąpił z jego żoną, Beyoncé, podczas telethonu Hope for Haiti Now: A Global Benefit for Earthquake Relief.

    Jay Z zajmuje się również produkcją sztuk broadwayowskich. Wraz z Jadą Pinkett Smith i Willem Smithem pomogli wystawić musical Fela!, celebrujący dokonania nigerysjskiej gwiazdy Fela Anikulapo Kuti.

    2010–obecnie: Watch the Throne

    22 stycznia 2010 roku Jay Z wziął udział w charytatywnym telethonie Hope for Haiti Now.

    W czerwcu 2010 roku Jay Z i Eminem ogłosili, że wspólnie wystąpią na dwóch koncertach w Detroit i w Nowym Jorku, zwanych The Home & Home Tour. Bilety rozeszły się tak szybko, że artyści zdecydowali o organizacji dodatkowych koncertów; po jednym w każdym z miast.

    W listopadzie i grudniu 2010 roku Jay Z był gościem specjalnym podczas dziesięciu koncertów zespołu U2 w ramach oceanicznego etapu ich trasy U2 360° Tour, obejmującego Auckland, Melbourne, Sydney, Brisbane i Perth.

    W sierpniu 2010 roku pojawiły się informacje, że Jay Z i Kanye West rozpoczęli współpracę nad kolaboracyjnym minialbumem Watch the Throne. Pierwszym singlem promującym projekt był remiks "Power", nagrany z udziałem Swizz Beatza. Natomiast na drugim singlu, "Monster", pojawili się Rick Ross, Nicki Minaj oraz Bon Iver.

    9 stycznia 2012 roku Jay Z opublikował piosenkę "Glory", poświęconą swojej nowo narodzonej córce, Blue Ivy Carter.

    Działalność biznesowa

    Jay Z jest założycielem marek odzieżowych Rocawear i Damon Dash.

    W 2005 roku Jay Z, wraz z Willem Smithem i jego żoną, zainwestowali w Carol's Daughter, linię produktów kosmetycznych.

    Jay Z jest jednym z dyrektorów marki Budweiser Select i współpracuje z firmą w dziedzinie programów marketingu strategicznego oraz kreatywnego.

    W kwietniu 2008 roku Jay Z podpisał z Live Nation dziesięcioletni kontrakt, opiewający na kwotę 150 milionów dolarów.

    Szwajcarska manufaktura ekskluzywnych zegarków Audemars Piguet stworzyła limitowaną edycję zegarków sygnowanych przez Jaya-Z.

    16 listopada 2010 roku premierę miał pamiętnik Jaya-Z, zatytułowany Decode.

    W listopadzie 2014 roku Carter kupił markę Armand de Brignac, która zajmuje się produkcją szampana.

    Wywiad dla Forbesa

    We wrześniu 2010 roku założyciel magazynu Forbes, Steve Forbes, przeprowadził wspólny wywiad z Jayem-Z oraz Warrenem Buffettem – miliarderem, uważanym za najskuteczniejszego inwestora wszech czasów. Pierwsza część wywiadu miała miejsce w lokalnej restauracji w Omaha, rodzinnym mieście Buffeta. Natomiast druga część rozmowy odbyła się już w studio i była filmowana.

    Życie osobiste

    Związek z Beyoncé

    W 2002 roku Jay Z i Beyoncé nagrali wspólnie swoją pierwszą piosenkę, "'03 Bonnie & Clyde". Niedługo po tym raper pojawił się gościnnie na singlu "Crazy in Love" Knowles, a w 2006 roku nagrał z nią dwa kolejne utwory: "Déjà Vu" i "Upgrade U".

    Para od początku unikała rozmów o ich związku. Beyoncé przyznała bowiem, że uważa, iż brak publicznych dyskusji o ich prywatnych sprawach pomaga wzajemnym relacjom. Z kolei Jay Z powiedział w wywiadzie dla magazynu People: "nie bawimy się naszym związkiem". Para nie publikuje również prywatnych zdjęć, a jedyne wspólne fotografie z życia codziennego pochodzą z meczów Brooklyn Nets lub wakacji w Cannes.

    4 kwietnia 2008 roku magazyn People poinformował, że Knowles i Jay Z wzięli ślub podczas prywatnej ceremonii w Nowym Jorku.

    Trzy lata z rzędu Beyoncé i Jay Z byli według magazynu Forbes najlepiej zarabiającą parą Hollywood. W 2008 roku ich łączny roczny dochód wyniósł 162 miliony dolarów, w 2009 roku stanowił 122 miliony, natomiast w 2010 roku szacowany był na 150 milionów dolarów.

    28 sierpnia 2011 roku Beyoncé i Jay Z oficjalnie potwierdzili, że spodziewają się pierwszego dziecka

    Działalność filantropijna

    Podczas "emerytury" Jay Z zaangażował się w działalność dobroczynną. 9 sierpnia 2006 roku spotkał się z Sekretarzem Generalnym ONZ Kofi Annanem w siedzibie organizacji w Nowym Jorku. Raper planował bowiem wykorzystać swoją trasę koncertową do propagowania oszczędzania wody. Jak sam przyznał, stał się "wyczulony na tym punkcie" po wizycie w Afryce.

    Jay Z, wraz z Seanem Combsem, przekazali po milionie dolarów Amerykańskiemu Czerwonemu Krzyżowi, aby wesprzeć ofiary huraganu Katrina.

    Kontakty

    Jay Z jest bliskim przyjacielem wielu osobistości ze świata mediów, w tym m.in.: Kanye Westa, Diddy'ego, LeBrona Jamesa, Mary J. Blige, Willa Smitha i jego żony, Jamiego Foxxa, Denzela Washingtona, Chrisa Martina i Gwyneth Paltrow, Swizz Beatza i Alicii Keys, Ushera, Dr. Dre, Snoop Dogga, Pharrella, Ja Rule'a, Busta Rhymesa, Rihanny, Bono i Wale'a.

    Jednak poza tym utrzymuje kontakty z osobami ze świata polityki i biznesu. Raper zna osobiście m.in.: Billa Gatesa, Warrena Buffetta, burmistrza Nowego Jorku Michaela Bloomberga i Księcia Karola

    Fanem rapera i jego żony okrzyknięty został również Barack Obama.

    Dyskografia

    • Reasonable Doubt (1996)
    • In My Lifetime, Vol. 1 (1997)
    • Vol. 2... Hard Knock Life (1998)
    • Vol. 3... Life and Times of S. Carter (1999)
    • The Dynasty: Roc La Familia (2000)
    • The Blueprint (2001)
    • The Blueprint²: The Gift & The Curse (2002)
    • The Black Album (2003)
    • Kingdom Come (2006)
    • American Gangster (2007)
    • The Blueprint 3 (2009)
    • Magna Carta... Holy Grail (2013)

    Filmografia

    • Streets Is Watching (1998)
    • Backstage (2000)
    • State Property (2002)
    • Paper Soldiers (2003)
    • Fade to Black (2004)

    Linki zewnętrzne

    • Jay-Z na MySpace (ang.)
    • Jay-Z w bazie Allmusic (ang.)
    • Jay-Z w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

    Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

fb custom audience
google remarketing

adform