Patti Smith

  • Patricia Lee „Patti” Smith (ur. 30 grudnia 1946 w Chicago) – amerykańska wokalistka, autorka piosenek i poetka. Zyskała rozgłos swoim debiutanckim albumem Horses.

    Biografia i kariera

    Wczesne lata

    Patti Smith urodziła się 30 grudnia 1946 w Chicago. Jej matka Beverly była wokalistką jazzową, a ojciec Grant pracował w firmie Honeywell. Całe dzieciństwo spędziła w Deptford Township w stanie New Jersey.

    1967–1973: Nowy Jork

    W 1966 rozpoczęła naukę w Glassboro State Teachers College (obecnie Rowan University), którą przerwała po kilku miesiącach i następnie wyjechała do Nowego Jorku. Tam zaczęła od pracy w księgarni, gdzie poznała fotografa Roberta Mapplethorpe’a, który w późniejszym czasie był autorem okładek jej płyt. Po powrocie do Nowego Jorku zamieszkała z Mapplethorpe’em w hotelu Chelsea i stała się częstą bywalczynią klubów: Max's Kansas City oraz CBGB.

    W tym okresie zaczęła tworzyć swoje pierwsze wiersze, które na początku lat 70. już jako członek St. Mark's Poetry Project (grupa poetów eksperymentujących) publicznie recytowała (w klubie St. Mark Place w East Village), przy akompaniamencie gitarzysty Lenny’ego Kaye’a. Pierwsze jej publikacje ukazywały się w miesięcznikach „Creem” i „Rolling Stone”, w których zajmowała się przez jakiś czas pisywaniem recenzji płyt. W następnych latach ukazały się jej dwa tomiki wierszy: debiutancki „Seventh Heaven” (1972) oraz „Witt” (1973). W tym czasie związała się z Allenem Lanierem – wówczas muzykiem zespołu Blue Öyster Cult.

    1974–1980: Patti Smith Group

    W 1974 Smith powróciła do działalności scenicznej – oprócz Kaye’a zespół zaczęli tworzyć: basista Ivan Kral (uchodźca z Czechosłowacji, który opuścił swój kraj po upadku Dubčeka w 1968), perkusista Jay Dee Daugherty oraz pianista Richard Sohl. W tym samym roku, przy pomocy finansowej Mapplethorpe’a Patti ze swoim zespołem (Patti Smith Group) nagrała pierwszego singla „Piss Factory”.

    W 1975 muzycy dzięki Clive’owi Davisowi podpisali kontrakt z firmą Arista Records i wkrótce ukazał się debiutancki album Horses wyprodukowany przez Johna Cale’a. Płyta stanowi połączenie wczesnego punkrocka (proto-punk) z poezją i rozpoczyna się utworem „Gloria” autorstwa Van Morrisona. Zespół w tym czasie objeździł z koncertami USA i Europę. W 1976 został wypuszczony na rynek następny album: Radio Ethiopia. Płyta otrzymała słabe recenzje w stosunku do swojej poprzedniczki, ale mimo to kilka utworów przetrwało próbę czasu, które Smith do dziś wykonuje regularnie na koncertach.

    1980–1995: Małżeństwo

    Zanim album Wave ukazał się na rynku, w życiu Patti Smith zaszły zmiany: rozstała się ze swoim długoletnim partnerem Allenem Lanierem i związała się z byłym gitarzystą zespołu MC5 Fredem Smithem, który był wielbicielem jej twórczości („Frederick” i „Dancing Barefoot” były piosenkami poświęconymi jemu. W obliczu tych zdarzeń za namową Michaela Stipe’a (R.E.M.) oraz Allena Ginsberga, zdecydowała się powrócić na scenę. Kiedy Jackson skończył 14 lat powróciła do Nowego Jorku.

    1996–2003: Gone Again, Peace and Noise, Gung Ho

    W 1996 z Kayem, Daughertym i innymi muzykami (m.in. Tom Verlaine i John Cale) nagrała płytę Gone Again, zawierającą m.in. utwór „About a Boy” – poświęcony Kurtowi Cobainowi, którego była fanką. W tym samym roku wzięła udział w nagraniach R.E.M. śpiewając razem ze Stipe’em w piosence „E–Bow the Letter”.

    Po Gone Again w następnych latach zarejestrowała z zespołem dwie kolejne płyty: Peace and Noise (z singlem „1959” – o inwazji chińskiej na Tybet) w 1997 i Gung Ho w 2000. Piosenki: „1959” i „Glitter in Their Eyes” zostały nominowane do nagrody Grammy w kategorii Best Female Rock Vocal Performance. W 2002 ukazała się dwupłytowa kompilacja Land (1975–2002) (dedykowana Richardowi Sohlowi), zawierająca m.in. piosenki znane z singli oraz kompozycję Prince’a „When Doves Cry”.

    2004–obecnie

    27 kwietnia 2004 został wydany album Trampin', który Smith poświęciła swojej matce zmarłej dwa lata wcześniej. 25 czerwca 2005 na festiwalu „Meltdown” w Londynie razem z zespołem (m.in. z Tomem Verlaine’em) wykonała wszystkie utwory z płyty Horeses (był to pożegnalny koncert z klubem CBGB, który po 33 latach istnienia został zlikwidowany).

    12 marca 2007 została przyjęta do Rock and Roll Hall of Fame.

    W 2011 ukazał się album Outside Society, będący składanką osiemnastu największych przebojów artystki z całej kariery muzycznej. Do każdej z wybranych przez siebie piosenek Patti napisała krótki komentarz.

    W Polsce występowała trzykrotnie: w Warszawie (2002 oraz 2014) i w Poznaniu (2007).

    Działalność pozamuzyczna

    Patti Smith była zwolenniczką Partii Zielonych i poparła w wyborach prezydenckich w 2000 roku Ralpha Nadera).

    W 2003 napisała piosenkę „Peaceable Kingdom”, którą poświęciła Rachel Corrie (1979–2003) – 24-letniej amerykance związanej z Międzynarodowym Ruchem Solidarności (ISM), która zginęła w Strefie Gazy zabita przez spychacz obsługiwany przez żołnierzy Sił Obronnych Izraela (IDF).

    Zimą 2004/2005 Smith znów podróżowała z Naderem, biorąc udział w zjazdach wzywających do krytyki stanowiska Busha wobec Iraku.

    We wrześniu 2006 w Londynie miały premierę dwie nowe piosenki Smith („Qana” i „Without Chains”), które Louise Jury z dziennika „The Independent” scharakteryzowała jako „emocjonalny akt oskarżenia skierowany przeciwko amerykańskiej i izraelskiej polityce zagranicznej”. Utwór „Qana” dotyczy powietrznych ataków sił izraelskich na libańską wioskę Qana, natomiast „Without Chains” jest o Muracie Kurnazie (obywatel niemiecki pochodzenia tureckiego), który przez pięć lat (2001–2006) był niesłusznie więziony w Guantanamo.

    W swoim artykule Louise Jury zacytowała wypowiedź Smith:

    „Napisałam obie piosenki w bezpośredniej reakcji na te zdarzenia, ponieważ czułam sie oburzona. To jest niesprawiedliwość wobec dzieci, wobec młodych mężczyzn i kobiet, którzy są więzieni. Jestem Amerykanką, muszę płacić podatki w swoim imieniu, a oni (rząd USA) dają miliony dolarów takim krajom jak Izrael na bomby kasetowe i inne technologie obronne, które zostały użyte na mieszkańców Qany. To jest straszne. To jest naruszenie praw człowieka”.

    W marcu 2008 nakładem wydawnictwa Palgrave Macmillan ukazała się książka Kurnaza „Five Years of My Life” („Pięć lat mojego życia”) do której Smith napisała krótki wstęp.

    W 2010 ukazała się książka Patti pt. Just Kids, będąca autobiograficznym wspomnieniem na temat przyjaźni z Robertem Mapplethorpem. Otrzymała ona amerykańską nagrodę książkową National Book Award, była też finalistką wielu innych nagród literackich (m.in. Los Angeles Times Book Prize oraz National Book Critics Circle Award) i przez 37 tygodni utrzymywała się na liście bestsellerów New York Timesa. Obecnie przygotowywana jest jej ekranizacja, do której scenariusz pisze sama Patti Smith, wspólnie z dramaturgiem Johnem Loganem (autorem scenariuszy m.in. Gladiatora Ridley’a Scotta i Aviatora Martina Scorsese).

    Stali muzycy zespołu

    • Lenny Kaye – gitara (1971–1980, 1988, 1996–obecnie)
    • Richard Sohl – instrumenty klawisze (1974–1977, 1979–1980, 1988)
    • Jay Dee Daugherty – perkusja (1974–1980, 1988, 1996–obecnie)
    • Ivan Kral – gitara basowa (1974–1980)
    • Bruce Brody – instrumenty klawiszowe (1978)
    • Fred „Sonic” Smith – gitara (1988)
    • Tony Shanahan – gitara basowa (1996–obecnie)
    • Olivier Ray – gitara (1996–2006)
    • Jackson Smith – gitara (2006–obecnie)

    Dyskografia

    • Horses (1975)
    • Radio Ethiopia (1976)
    • Easter (1978)
    • Wave (1979)
    • Dream of Life (1988)
    • Gone Again (1996)
    • Peace and Noise (1997)
    • Gung Ho (2000)
    • Trampin' (2004)
    • Twelve (2007)
    • Banga (2012)

    Dorobek pisarski

    • Seventh Heaven (1972)
    • Witt (1973)
    • Ha! Ha! Houdini! (1977)
    • Babel (1978)
    • Woolgathering (1992)
    • Early Work (1994)
    • The Coral Sea (1996)
    • Patti Smith Complete (1998)
    • Strange Messenger (2003)
    • Auguries of Innocence (2005)
    • Land 250 (2008)
    • Trois (2008)
    • Just Kids (2010)

    Linki zewnętrzne

    Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

fb custom audience

adform